ఏటా ఇక్కడ జరిగే 'అంబుబాచి మేళా' సమయంలో అమ్మవారు రజస్వల అవుతుందని భక్తుల నమ్మకం. ఆ 3 రోజులు గుడి మూసేస్తారు. ఆ తర్వాతే ప్రకృతి సృష్టికి ప్రతీకగా ఉత్సవాలు చేస్తారు. ఇక్కడ మగాళ్లపై శాశ్వత నిషేధం లేకపోయినా.. ఈ పూజలు పూర్తిగా స్త్రీల శారీరక ధర్మం చుట్టూనే తిరుగుతాయి
తిరువనంతపురంలోని ఈ గుడిని "మహిళల శబరిమల" అని పిలుస్తారు. ఏటా ఇక్కడ జరిగే 'పొంగల' పండుగ సమయంలో ఈ ఆలయం పూర్తిగా ఆడవారి ఆధీనంలోనే ఉంటుంది. లక్షలాది మంది మహిళలు రోడ్ల మీదకు చేరుకుని, మట్టి కుండల్లో బియ్యం, బెల్లంతో అమ్మవారికి నైవేద్యం వండుతారు
మగాళ్లు అపవిత్రులు అని వారిని ఆపడం లేదు.. అమ్మవారి పవిత్రమైన కన్యా రూపాన్ని, దైవిక శక్తిని అలాగే కాపాడాలనే ఉద్దేశంతోనే ఈ ఆంక్షలు పెట్టారు. పండుగలు, ప్రత్యేక రోజుల్లో మాత్రమే ఈ నియమాలను కచ్చితంగా పాటిస్తారు.
బృందావనంలో ఉన్న సంతోషీ మాత ఆలయాల్లో.. ముఖ్యంగా శుక్రవారాల్లో ఆడవారిదే పూర్తి ఆధిపత్యం. ఆ సమయంలో గర్భగుడిలోకి మగాళ్లను వెళ్లనివ్వరు. కుటుంబం సంతోషంగా ఉండాలని కోరుకుంటూ మహిళలు ఉపవాసాలు ఉంటారు.
కాలక్రమేణా ఇది పూర్తిగా మహిళలకే పరిమితమైన ఒక ఆధ్యాత్మిక కేంద్రంగా మారిపోయింది. ఇక్కడ మగాళ్లపై అధికారికంగా ఎలాంటి నిషేధం లేకపోయినా.. భక్తి పూర్వకంగా జరుగుతున్న ఈ మార్పు వల్ల శుక్రవారాల్లో ఇది పూర్తిగా మహిళల ఆలయంగా మారిపోతుంది.
ఈ ఆలయంలో ఏటా 'నారీ పూజ' అనే ఘట్టం జరుగుతుంది. ఆ సమయంలో మహిళలనే సాక్షాత్తూ అమ్మవారి రూపంగా భావించి పూజిస్తారు. ప్రధాన అర్చకుడు స్వయంగా మహిళా భక్తుల పాదాలు కడిగి (పాద పూజ) నమస్కరిస్తాడు.
ఇది సమాజంలో ఎప్పటి నుంచో ఉన్న సాధారణ విధానాలను పూర్తిగా మార్చేసే ఓ ఆచారం. సృష్టికి మూలం స్త్రీ శక్తే అని నమ్మే ఈ శాక్తేయ సంప్రదాయంలో.. మహిళలకే అత్యున్నత పీఠం దక్కుతుంది. ఈ సమయంలో జరిగే ప్రధాన పూజల్లో పురుషులకు ఎలాంటి పాత్ర ఉండదు.