మెట్రో స్వాధీనానికి కేంద్రం బ్రేక్.. ప్రత్యామ్నాయంగా RRTS మోడల్​ సూచన!

Hyderabad Metro Expansion Hits Uncertainty as Centre Proposes RRTS Model

 మెట్రో విస్తరణకు కేంద్రం కొత్త మోడల్

Metro vs RRTS | హైదరాబాద్ నగర రవాణా వ్యవస్థలో కీలక మార్పులకు దారితీసే పరిణామం చోటుచేసుకుంది. మెట్రో ఫేజ్-2 విస్తరణను ముందుకు తీసుకెళ్లే దశలో ఉన్న తెలంగాణ ప్రభుత్వానికి కేంద్రం బ్రేకులు వేసింది. రెండో దశ విస్తరణను పక్కనబెట్టి, RRTS (రీజినల్ ర్యాపిడ్ ట్రాన్సిట్ సిస్టమ్) మోడల్‌ను ప్రతిపాదించడం ఇప్పుడు చర్చనీయాంశంగా మారింది. ఇప్పటికే L&T నుంచి మెట్రోను స్వాధీనం చేసుకుని ప్రభుత్వ ఆధీనంలో నడపాలని రాష్ట్రం వ్యూహాలు సిద్ధం చేసుకుంటుండగా, ఈ కొత్త ప్రతిపాదన ఆ ప్రణాళికలను సందిగ్ధంలోకి నెట్టింది.

RRTS అంటే ఏమిటి? ఎందుకు కేంద్రం దానిపై దృష్టి?

RRTS (Regional Rapid Transit System) అనేది నగరం మరియు పరిసర ప్రాంతాల మధ్య వేగంగా ప్రయాణం కల్పించేందుకు రూపొందించిన ఆధునిక రైల్వే వ్యవస్థ. ఇది సాధారణ మెట్రోలా నగరంలో ప్రతి కొద్ది దూరానికి ఆగకుండా, తక్కువ స్టేషన్లతో ఎక్కువ దూరాన్ని తక్కువ సమయంలో కవర్ చేసే విధంగా ఉంటుంది. గంటకు సుమారు 160 కి.మీ వరకు వేగంతో నడిచే ఈ రైళ్లు ముఖ్యంగా ఎయిర్‌పోర్టులు, ఉపనగరాలు, కొత్త అభివృద్ధి ప్రాంతాలను నగర కేంద్రంతో త్వరగా కలిపేందుకు ఉపయోగపడతాయి. మెట్రోతో పోలిస్తే ఇది వేగం, దూర ప్రయాణ సామర్థ్యం పరంగా మెరుగ్గా ఉండగా, రోజువారీ దూర ప్రయాణికులకు సమయం ఆదా చేసే స్మార్ట్ ట్రాన్స్‌పోర్ట్ సొల్యూషన్‌గా భావించబడుతోంది.

 ముఖ్య లక్షణాలు

• వేగం: సుమారు గంటకు 160 కి.మీ వరకు
• స్టేషన్లు తక్కువ → ప్రయాణం త్వరగా పూర్తి
• అవుటర్ రీజియన్స్ కనెక్టివిటీకి బెటర్
• సీటింగ్ + స్టాండింగ్ కలిపిన కోచ్‌లు
• నగరానికి దూర ప్రాంతాల నుంచి వేగంగా చేరుకునే అవకాశం

ఇండియాలో ఎక్కడ ఉంది?

ప్రస్తుతం RRTS అమలు చేస్తున్న సంస్థ:
National Capital Region Transport Corporation

ముఖ్య ప్రాజెక్ట్:

ఢిల్లీ – మీరట్ కారిడార్ (దేశంలో తొలి RRTS)

ఇక మెట్రో Phase-II, Phase-2Bలో సూచించిన ప్రధాన మార్గాలు ఇవి:

• పటాన్‌చెరు – లక్ష్డీకాపూల్ / ఆరంఘర్ (46.2 కి.మీ)
• రాయదుర్గం – కోకాపేట్ (9.6 కి.మీ)
• ఎయిర్‌పోర్ట్ (RGIA) – హయత్‌నగర్ (43.6 కి.మీ)
• ఎంజీబీఎస్ – చాంద్రాయణగుట్ట (6.7 కి.మీ)

Phase-2Bలో:

• ఎయిర్‌పోర్ట్ – ఫ్యూచర్ సిటీ (39.6 కి.మీ)
• జేబీఎస్ – మెడ్చల్ (24.5 కి.మీ)
• జేబీఎస్ – షామీర్‌పేట్ (22 కి.మీ)

ఈ మార్గాలన్నీ నగర పరిధి బయట ప్రాంతాలను వేగంగా కలిపేలా రూపొందించబడ్డాయి.

కేంద్రం వాదన ప్రకారం RRTS ద్వారా ఖర్చులు తగ్గించుకోవచ్చని చెబుతున్నప్పటికీ, నగరంలోని అధిక జనసాంద్రత ప్రాంతాల్లో పరిస్థితి అంత సులభంగా లేదు. మెహదీపట్నం, లక్ష్డీకాపూల్ వంటి ప్రాంతాల్లో ఇప్పటికే ఫ్లైఓవర్లు, ట్రాఫిక్ ఒత్తిడి ఉండటంతో నిర్మాణం క్లిష్టంగా మారే అవకాశం ఉంది. కొంత మేర భూగర్భ మార్గాలను కూడా పరిగణనలోకి తీసుకోవాల్సి రావడంతో ఖర్చులు పెరిగే ప్రమాదం ఉందని అధికారులు భావిస్తున్నారు.

 మెట్రో స్వాధీనం ప్రణాళిక​కు భారీ విఘాతం

ఈ పరిణామం తెలంగాణ ప్రభుత్వానికి పెద్ద సవాల్‌గా మారే సూచనలు కనిపిస్తున్నాయి. ఇప్పటివరకు రాష్ట్రం మెట్రోను పూర్తిగా తన ఆధీనంలోకి తీసుకుని మెరుగైన ప్రజా రవాణా వ్యవస్థగా అభివృద్ధి చేయాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. కానీ RRTS అమలైతే, ఇప్పటికే స్వాధీనం పూర్తయినందున ప్రస్తుతం ఉన్న ఫేజ్-1 మెట్రో ప్రభుత్వ ఆధీనంలో కొనసాగుతూ, కొత్త విస్తరణ వేరే మోడల్‌లో అమలయ్యే పరిస్థితి ఏర్పడే అవకాశం ఉంది. దీంతో ఒకే నగరంలో రెండు వేర్వేరు రవాణా వ్యవస్థలు ఉండి ప్రభుత్వ నియంత్రణ అస్తవ్యస్థంగా తయారయ్యే పరిస్థితి తలెత్తవచ్చు.

దీంతో సమన్వయం, టికెట్ వ్యవస్థ, నిర్వహణలో సమస్యలు తలెత్తే అవకాశం ఉందనే ఆందోళనలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. ముఖ్యంగా రాష్ట్రం ఆశించిన పూర్తి నియంత్రణ లక్ష్యం ఈ కొత్త ప్రతిపాదనతో దెబ్బతినే ప్రమాదం ఉందని విశ్లేషకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.

ప్రస్తుతం రాష్ట్రం-కేంద్రం మధ్య చర్చలు కొనసాగుతున్నాయి. తుది నిర్ణయం డీటైల్డ్ ప్రాజెక్ట్ రిపోర్ట్ (DPR) దశలో తీసుకునే అవకాశం ఉంది. ఈ నిర్ణయం హైదరాబాద్ భవిష్యత్ రవాణా వ్యవస్థను నిర్ణయించడంలో కీలకంగా మారనుంది. వేగం, కనెక్టివిటీ, ఖర్చు — ఈ మూడు అంశాల్లో ఏ మోడల్ ముందుకు వస్తుందో ఆసక్తిగా మారింది.