ఓటరు తీర్పు.. నేతల వేలంపాట! తెలంగాణలో ‘ఫిరాయింపుల’ మాయాజాలంపై సమగ్ర విశ్లేషణ!

తెలంగాణ రాష్ట్రం ఏర్పడిన నాటి నుండి నేటి వరకు రాజకీయాల్లో 'స్థిరత్వం' మరియు 'పునరేకీకరణ' అనే పదాలు ఫిరాయింపులకు పర్యాయపదాలుగా మారాయి. ఒక పార్టీ గుర్తుపై గెలిచి, మరో పార్టీ కండువా కప్పుకోవడం ఇక్కడ ఒక నిరంతర ప్రక్రియగా మారింది. ఈ క్రమంలో ఓటరు తీర్పు అపహాస్యానికి గురవుతోంది. అసలు ప్రజాస్వామ్యంలో ఓటు అనేది కేవలం ఒక గుర్తుపై వేసే ముద్ర కాదు, అది ఒక పౌరుడి నమ్మకం (Trust), ఒక పార్టీ సిద్ధాంతం (Ideology) పట్ల చూపే గౌరవం. కానీ, దురదృష్టవశాత్తు తెలంగాణ రాజకీయాల్లో ఈ నమ్మకం తరచూ వేలంపాటలకు గురవుతోంది.

Reported by: Subbu | విధాత ప్రత్యేకం | Mar 31, 2026, 5:59 pm IST
Read Time: 14 mins
ఓటరు తీర్పు.. నేతల వేలంపాట! తెలంగాణలో ‘ఫిరాయింపుల’ మాయాజాలంపై సమగ్ర విశ్లేషణ!

హైదరాబాద్, మార్చి 31(విధాత):  తెలంగాణ రాజకీయ యవనికపై ప్రస్తుతం ఒక వింత యుద్ధం నడుస్తోంది. గతంలో తమ ఎమ్మెల్యేలను లాక్కున్నారని బీఆర్ఎస్‌పై గగ్గోలు పెట్టిన కాంగ్రెస్ పార్టీ, ఇప్పుడు అధికారంలోకి వచ్చాక అదే బాటలో పయనిస్తోంది. బీఆర్ఎస్ పార్టీకి చెందిన 10 మంది ఎమ్మెల్యేలు కాంగ్రెస్ తీర్థం పుచ్చుకోవడం, వారిపై అనర్హత వేటు (Disqualification) వేయాలని బీఆర్ఎస్ న్యాయ పోరాటానికి దిగడం రాష్ట్రవ్యాప్తంగా ఆసక్తికరంగా మారింది.

అయితే.. తెలంగాణ రాష్ట్రం ఏర్పడిన నాటి నుండి నేటి వరకు రాజకీయాల్లో ‘స్థిరత్వం’ మరియు ‘పునరేకీకరణ’ అనే పదాలు ఫిరాయింపులకు పర్యాయపదాలుగా మారాయి. ఒక పార్టీ గుర్తుపై గెలిచి, మరో పార్టీ కండువా కప్పుకోవడం ఇక్కడ ఒక నిరంతర ప్రక్రియగా మారింది. ఈ క్రమంలో ఓటరు తీర్పు అపహాస్యానికి గురవుతోంది. అసలు ప్రజాస్వామ్యంలో ఓటు అనేది కేవలం ఒక గుర్తుపై వేసే ముద్ర కాదు, అది ఒక పౌరుడి నమ్మకం (Trust), ఒక పార్టీ సిద్ధాంతం (Ideology) పట్ల చూపే గౌరవం. కానీ, దురదృష్టవశాత్తు తెలంగాణ రాజకీయాల్లో ఈ నమ్మకం తరచూ వేలంపాటలకు గురవుతోంది.

 

గత చరిత్ర: 2014-2018 మధ్య బీఆర్ఎస్ వ్యూహాలు

2014లో తొలిసారి తెలంగాణ ప్రభుత్వం ఏర్పడినప్పుడు అప్పటి టీఆర్ఎస్ (ప్రస్తుత బీఆర్ఎస్)కు ఉన్న మెజారిటీ స్వల్పం (63 సీట్లు). ప్రభుత్వాన్ని కూల్చేస్తారనే భయంతోనో లేదా ప్రతిపక్షాన్ని నిర్వీర్యం చేయాలనే వ్యూహంతోనో అప్పట్లో భారీగా చేరికలను ప్రోత్సహించింది. ఇది తెలంగాణలో రాజకీయ ఫిరాయింపులకు బలమైన పునాది వేసింది.

టీడీపీ విలీనం: అప్పట్లో తెలుగుదేశం పార్టీకి ఉన్న 15 మంది ఎమ్మెల్యేలలో 12 మంది టీఆర్ఎస్‌లో చేరారు. ఇది రాజ్యాంగంలోని పదో షెడ్యూల్ (10th Schedule) ప్రకారం 2/3 వంతు (Two-thirds majority) కోటా కిందకు రావడంతో, వారందరినీ టీఆర్ఎస్ శాసనసభాపక్షంలో విలీనం (Merger) చేస్తూ స్పీకర్ నిర్ణయం తీసుకున్నారు.

మంత్రి పదవుల పంపకం: రాజీనామా చేయకుండానే వేరే పార్టీ ఎమ్మెల్యే మంత్రిగా ప్రమాణ స్వీకారం చేయడం అప్పట్లో పెద్ద సంచలనంగా మారింది. దీనిపై కోర్టులు మొట్టికాయలు వేసినా, స్పీకర్ నిర్ణయమే అంతిమం (Final) కావడంతో కాలయాపన జరిగింది.

2018 పరిణామాలు: రెండోసారి అధికారంలోకి వచ్చాక, కాంగ్రెస్ పార్టీకి ఉన్న 19 మంది ఎమ్మెల్యేలలో 12 మందిని తనవైపు తిప్పుకోవడం ద్వారా కాంగ్రెస్ తన ‘ప్రధాన ప్రతిపక్ష’ హోదా (Opposition Status) కోల్పోయేలా చేశారు. అప్పట్లో కూడా స్పీకర్ విచారణ పేరుతో నెలల తరబడి సమయం తీసుకోవడం, చివరకు విలీనాన్ని ఆమోదించడం జరిగింది.

 

ప్రస్తుత పరిస్థితి: కాంగ్రెస్ హయాంలో ‘రివర్స్ గేర్’

గతంలో తమ ఎమ్మెల్యేలను లాక్కున్నారని ఆరోపించిన కాంగ్రెస్, ఇప్పుడు అధికారంలోకి వచ్చాక అదే బాటలో పయనిస్తోంది. ప్రస్తుతం తెలంగాణలో కాంగ్రెస్ అధికారంలో ఉంది.

10 మంది ఎమ్మెల్యేల ఫిరాయింపు: దానం నాగేందర్, కడియం శ్రీహరి, అరికెపూడి గాంధీతో సహా ఇతర 10 మంది బీఆర్ఎస్ ఎమ్మెల్యేలు కాంగ్రెస్ తీర్థం పుచ్చుకున్నారు.

సాక్ష్యాలు వర్సెస్ సాంకేతికత: దానం నాగేందర్ కాంగ్రెస్ తరఫున సికింద్రాబాద్ ఎంపీగా పోటీ చేసి ఓడిపోయారు. కేంద్ర ఎన్నికల సంఘం వెబ్‌సైట్‌లో ఈయన కాంగ్రెస్ అభ్యర్థి అని స్పష్టంగా ఉంది. కడియం శ్రీహరి బహిరంగంగా కాంగ్రెస్ వేదికలపై ప్రసంగిస్తున్నారు. ఇంత స్పష్టమైన ఆధారాలు ఉన్నా, స్పీకర్ ట్రిబ్యునల్ మాత్రం వీరు ఇంకా బీఆర్ఎస్‌లోనే ఉన్నారని ఫిర్యాదులను కొట్టివేయడం రాజకీయ పక్షపాతానికి (Political Bias) పరాకాష్టగా నిలిచిందనే చెప్పవచ్చు.

 

సుప్రీంకోర్టు జోక్యం – స్పీకర్ కార్యాలయంపై ఆగ్రహం

ఇటీవల సుప్రీంకోర్టులో జరిగిన విచారణ తెలంగాణ రాజకీయాల్లో ఒక ముఖ్య ఘట్టం. ఎమ్మెల్యేల అనర్హత పిటిషన్లపై స్పీకర్ నిర్ణయం తీసుకున్నారని ప్రభుత్వం తరఫు న్యాయవాదులు కోర్టుకు తెలిపారు. కానీ, ఆ నిర్ణయానికి సంబంధించిన ఆర్డర్ కాపీలను (Order Copies) పిటిషనర్లకు ఇవ్వకపోవడంపై కోర్టు తీవ్రంగా స్పందించింది.

సుప్రీంకోర్టు 24 గంటల్లోగా పత్రాలు అందజేయాలని ఆదేశించింది. “తీర్పు ఇచ్చామని చెబుతున్నారు కానీ పత్రాలు ఎందుకు ఇవ్వడం లేదు? ఇది సరైన పద్ధతి కాదు” అని ధ్వజమెత్తిన ధర్మాసనం, కావాలనే ‘కాలయాపన వ్యూహం’ (Dilation Tactics) అవలంబిస్తున్నారని అభిప్రాయపడింది. జడ్జిమెంట్ కాపీలు ఇస్తే ఫిటిషనర్లు హైకోర్టుకు వెళ్తారని, అందుకే వాటిని తొక్కిపెడుతున్నారనేది ప్రధాన ఆరోపణ.

 

అభివృద్ధి సాకు.. వ్యక్తిగత లాభం (Development vs Personal Gain)

పార్టీ మారే ప్రతి ఎమ్మెల్యే చెప్పే ఒకే ఒక్క కుంటి సాకు: “నియోజకవర్గ అభివృద్ధి కోసమే నేను అధికార పార్టీలో చేరుతున్నాను.” కానీ, వాస్తవానికి ఇది ఓటర్లను వంచించడమే (Betrayal). నియోజకవర్గ నిధుల కోసం పార్టీ మారాల్సిన అవసరం రాజ్యాంగం ఎక్కడా కల్పించలేదు. ఇది కేవలం తమ రాజకీయ ఉనికిని కాపాడుకోవడానికో లేదా వ్యక్తిగత ప్రయోజనాల (Personal Benefits) కోసమో చేసే ప్రయత్నం. ఇది మాత్రమే కాకుండా అధికారంలో ఉన్నవారు పార్టీ మారితేనే మీ నియోజకవర్గం అభివృద్ధివైపు దూసుకు పోతుంది, లేదా అభివృద్ధి కుంటు పడిపోతుంది అనే వ్యాఖ్యలు చేయడం కూడా రాజ్యాంగాన్ని అపహాస్యం చేయడమే. పార్టీ మారుతున్నప్పుడు సదరు ఎమ్మెల్యే తన పదవికి రాజీనామా చేసి, మళ్ళీ ప్రజల ముందుకు వెళ్లి తీర్పు కోరడమే అసలైన ప్రజాస్వామ్య ధర్మం.

 

న్యాయం ఎందుకు ఆలస్యమవుతోంది? (Justice Delayed is Justice Denied)

ఫిరాయింపుల కేసుల్లో న్యాయం జరగకపోవడానికి ప్రధాన కారణం స్పీకర్ (Speaker) కు ఉన్న విశేషాధికారాలు. అనర్హత పిటిషన్లపై నిర్ణయం తీసుకోవడానికి స్పీకర్‌కు ఎటువంటి కాలపరిమితి (Time Limit) లేదు. స్పీకర్ అధికార పార్టీకి చెందిన వ్యక్తి కావడంతో ‘పక్షపాతం’ అనేది ఒక శాపంగా మారింది. రాజ్యాంగ నీతి (Constitutional Morality) ప్రకారం వ్యవహరించాల్సిన చోట రాజ్యాంగ అవినీతి రాజ్యమేలుతోందని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. నిజం (Fact) అనేది సామాన్యుడికి కంటికి కనిపిస్తున్నా, ట్రిబ్యునల్స్ దృష్టిలో అది ‘నిరూపించబడని అంశం’ కావడం ప్రజాస్వామ్యానికే విడ్డూరం.

 

ఓటర్ల కర్తవ్యం – పరిష్కారం ఏమిటి?

ప్రజాస్వామ్యంలో అంతిమ అధికారం ఓటరుదే. నేతలు పార్టీలు మారినప్పుడు ఓటర్లు నిస్సహాయులుగా మిగిలిపోనక్కర్లేదు. మన వ్యవస్థలో మార్పు రావాలంటే ఓటరు చైతన్యం కావాలి

ప్రశ్నించే హక్కు (Right to Question): పార్టీ మారిన ఎమ్మెల్యే తన నియోజకవర్గానికి వచ్చినప్పుడు ప్రజలు నిలదీయాలి. గ్రామాల్లో ‘బహిష్కరణ’ లేదా ‘శాంతియుత నిరసనలు’ ద్వారా తమ అసమ్మతిని తెలపాలి.

రీకాల్ ఆప్షన్ (Right to Recall): ప్రస్తుతం మన దేశంలో ‘రీకాల్’ సౌకర్యం లేదు. అంటే గెలిచిన నేత నచ్చకపోతే మధ్యలోనే అధికారం నుంచి దింపే అధికారం ఓటరుకు లేదు. దీని కోసం ప్రజలు చట్టపరమైన పోరాటం చేయాలి.

ఎన్నికల్లో గుణపాఠం: ఫిరాయింపులకు పాల్పడిన నేతలకు తదుపరి ఎన్నికల్లో ఓటు వేయకుండా తిరస్కరించడం (Rejecting Defectors) ద్వారా బలమైన సందేశాన్ని పంపాలి.

కోర్టుల వేగం: న్యాయవ్యవస్థ (Judiciary) ఇటువంటి కేసుల్లో వేగంగా స్పందించాలి. స్పీకర్ నిర్ణయానికి కనీసం 3 నుండి 6 నెలల గడువు విధించేలా చట్టాల్లో మార్పులు రావాలి.

 

 ఓటరుకు మిగిలేది ఏమిటి?

రాజకీయాల్లో నైతికత (Political Ethics) లోపించినప్పుడు చట్టాలే రక్షించాలి. కానీ, చట్టాల్లోని లొసుగులను వాడుకుని పాలకులు వ్యవస్థలను మేనేజ్ చేస్తున్నప్పుడు, ప్రజలే మేల్కొనాలి. ఓటరు కేవలం ఓటు వేసే యంత్రంగా కాకుండా, నిరంతరం నిలదీసే చైతన్యవంతుడిగా మారినప్పుడే ప్రజాస్వామ్యానికి నిజమైన రక్షణ లభిస్తుంది.

పార్టీలు మారతాయి, పాలకులు మారుతారు.. కానీ ఫిరాయింపుల క్రీడ మాత్రం అలాగే ఉంటుంది. 2014లో బీఆర్ఎస్ చేసిన పనిని ఇప్పుడు కాంగ్రెస్ చేస్తోంది. రాజ్యాంగంలోని లొసుగులను వాడుకుని రాజకీయ లబ్ధి పొందడంలో ఏ పార్టీ తక్కువ తినలేదు. చివరికి ఓటరు పరిస్థితి ఏమిటి? “నేను వేసిన ఓటు ఏ పార్టీకి వెళ్ళింది?” అని ప్రశ్నించుకోవాల్సిన దుస్థితి నేడు ఉంది. న్యాయం ఎంత త్వరగా జరిగితే.. ప్రజలకు ప్రజాస్వామ్యంపై అంత నమ్మకం పెరుగుతుంది.

“కథ ముగియదు.. ఎందుకంటే ముగించే ఇష్టం ఎవరికీ లేదు!” కానీ, ఓటరు చైతన్యమే ఈ రాజ్యాంగ విరుద్ధ క్రీడకు ముగింపు పలకాలి.

Subbu
mattapallysubbash@gmail.com